عضویت افغانستان درسازمانهای بین المللی - وزارت ترانسپورت و ھوانوردی ملکی

عضویت افغانستان درسازمانهای بین المللی

  عضویت افغانستان در سازمانهای بین المللی و منطقوی

بعد از جنگهای داخلی و با روی کار آمدن حکومت جدید به مرور زمان افغانستان به عنوان یک عضو فعال در سازمانهای بین المللی و منطقوی شروع به فعالیت نمود. بسیاری از این سازمانها، یکی از مهمترین اهداف فعالیتشان، فعالیت در عرصه حمل و نقل و ایجاد سهولتهای حمل و نقل برای کشورهای عضو  بوده است.

سازمانهای بین المللی و منطقوی که افغانستان عضویت آنها را دارد که در بخش ترانسپورت هم فعالیت چشمگیر دارند به شرح ذیل می باشد:

1-سازمان ایکو: (ECO)به طور مخفف اکو یک سازمان اقتصادی منطقه‌ای است. سه کشور ایران، پاکستان و ترکیه در سال 1341 (1962) نخستین بار این سازمان را پایه‌ریزی کردند. طبق اساسنامه این سازمان، اکو برای بهبود شرایط توسعه اقتصادی پایدار کشورهای عضو تلاش می‌کند؛ و برای حذف تدریجی موانع تجاری در این منطقه فعالیت دارد. از دیگر اهداف اکو، تهیه برنامه مشترک برای توسعه منابع انسانی در این ده کشور است. این سازمان هم‌چنین برای تسریع برنامه توسعه حمل و نقل و ارتباطات فعالیت می‌کند.در سال ۱۳۷۲ کشورهای افغانستان، جمهوری آذربایجان، قزاقستان، ترکمنستان، قرقیزستان، ازبکستان و تاجیکستان نیز به سازمان اکو پیوستند.

2- سازمان سارک: (SAARC)اتحادیه همکاری‌های منطقه‌ای جنوب آسیا، یک سازمان سیاسی و اقتصادی متشکل از هشت کشور در جنوب آسیا است. مجموع جمعیت کشورهای عضو آن تقریباً ۱٫۵ میلیارد نفر از جمعیت جهان را تشکیل می‌دهد که از نظر جمعیت، حوزه تاثیر آن از هر سازمان منطقه‌ای دیگر بیشتر است. این سازمان در ۸ دسامبر ۱۹۸۵ توسط هند، پاکستان، بنگلادش، سریلانکا، نپال، مالدیو و بوتان تأسیس شد. در اپریل ۲۰۰۷، در خلال چهاردهمین نشست اتحادیه، افغانستان هشتمین عضور آن شد. کشورهای ایران و چین نیز که از اعضای این سازمان هستند، درخواست عضویت در این سازمان را دارند.

هدف از تشکیل این اتحادیه، افزایش همکاری‌های متقابل، میان کشورهای عضو می‌باشد. که در چند ماه اخیر مهمترین موافقت نامه ترانسپورتی و خط آهن به طور جداگانه نهایی شده و آماده امضا می باشد. که با امضای موافقت نامه های فوق افغانستان با کشورهای جنوب آسیا به راحتی متصل شده و از طرفی کشورهای جنوب آسیا از مسیر افغانستان با حداکثر سهولتهای ترانسپورتی به آسیای میانه متصل می شوند.

3- سازمان کرک: (CAREC) سازمان همکاری های منطقه ای آسیای مرکزی با عضویت ده کشور افغانستان، آذربایجان، جمهوری خلق چین، قزاقستان،‌قزغیزستان،‌مغولستان، پاکستان، تاجیکستان، ترکمنستان و از بکستان تحت پوشش بانک انکشاف آسیایی فعالیت می کنند.

کریک کشور های آسیای مرکزی و سایر کشور ها در منطقه را کمک می کند تا به ظرفیت های که در چهار اولویت ذیل، دارند دست یابند،‌ این اولویتها شامل : ترانسپورت،  سهولتهای تجارتی ، انرژی و پالیسی تجارتی می باشد.

افغانستان اخیرا یک موافقت نامه سه جانبه با کشورهای تاجیکستان و قرغیزستان امضا نموده است که مرعی الاجرا شدن آن باعث تحول عظیمی در عرصه حمل و نقل بین المللی خواهد شد.

4-سازمان همکاریهای کشورهای اسلامی:  (OIC)این سازمان متشکل از 57 کشور می باشد که قوانین و موضوعات مهم در بخش اقتصادی و ترانسپورتی در بین کشورهای عضو مهم بود و در اولویت کاری آنان قرار داشته است . افغانستان یکی از اعضای فعال آن می باشد و پروژه های سرک سازی زیادی را از OIC  دریافت نموده است. یکی از اهداف مهم استراتیژی OIC  موضوع همکاریهای حول محور ترانسپورت می باشد.

5- اتحادیه بین المللی جاده ای: (IRU) اتحاديه بين المللي حمل و نقل جاده اي، يک سازمان جهاني حمل و نقل جاده اي است که سعي در تقويت منافع گردانندگان تاکسي ها، اتوبوس ها و کاميون ها دارد تا رشد اقتصادي و توليد ثروت از طريق حمل ونقل بهينه ي مردم و کالاها در سراسرجاده هاي دنيا را ضمانت کند.
سیستم ترانسپورت بین المللی تیر عبارت از سیستم بین المللی تسهل کننده ی ترانزیت و ترانسپورت بین المللی است که توسط اتحادیه بین المللی ترانسپورت جاده یی میان کشورهای عضو این سازمان تطبیق میگردد و منحیث یک ویزا و یا اجازه نامه ترانزیت و ترانسپورت کالاهای تجارتی سرغچ شده، تحت یک طرزالعمل یکسان عمل میکند.

افغانستان از سال 1983 به این سو به کنوانسیون تیر 1975 ملل متحد الحاق نموده و اتاق تجارت و صنایع افغانستان دارای عضویت دایمی در سازمان بین المللی ترانسپورت جاده یی است. ولی به دلیل نابسامانی های گذشته، این سیستم همچنان غیر فعال باقی مانده است تا اینکه با فعالیت های اتاق تجارت و صنایع و وزارت ترانسپورت و هوانوردی ملکی در سپتمبر 2012 افغانستان رسما فعالیت سیستم تیر را دوباره فعال نمود.

با فعال ساختن سیستم TIR در افغانستان از پروسیجرهای مغلق گمرکی و تجارت بین المللی، ضیاع وقت و منابع جلوگیری میشود، ترانزیت بین کشورهای عضو رونق می یابد و افغانستان از طریق ترانسپورت زمینی به 57 کشور آسیایی، افریقایی و اروپایی وصل می گردد که باعث رشد و شکوفایی صنعت و صادرات کشور می شود. در حال حاضر مقرره تطبیق سیستم TIR نهایی شده و جهت طی مراحل به وزارت محترم عدلیه ارسال گردیده است.

6- سازمان تراسیکا: (TRASICA) کشورهای عضو این سازمان شامل ارمنستان، آذربایجان، بلغاریا، گرجستان، تاجیکستان ، قزاقستان، قرغیزستان، ازبکستان، اکراین، ایران، مالدوا، رومانیا و ترکیه می باشد، مقر اصلی آن در شهر باکو کشور آذربایجان می باشد. تراسیکا در عرصه ترانسپورت هوایی، سرک و ریل، امنیت جاده ها و زیر بنای ترانسپورای فعالیت می نماید و هدف اصلی آن حمایت از انکشاف در قسمت سیاست و اقتصاد بحیره سیاه ، قفقاز و آسیای مرکزی بوسیله توسعه ترانسپورت بین المللی می باشد. افغانستان تا کنون به صفت دعوت شونده در این پروگرام اشتراک نموده است و عضویت این پروگرام را اخذ ننموده است. در فبروری سال 2015 ایران به طور شفاهی حمایت خود را از عضویت افغانستان در سازمان تراسیکا اعلان نمود که متاسفانه تا کنون به صورت رسمی و کتبی حمایت خود را به مقر تراسیکا ارسال ننموده اند.