سفرهای خارجی ودست آوردها - وزارت ترانسپورت و ھوانوردی ملکی

سفرهای خارجی ودست آوردها

گزارش سفر  به کشور قزاقستان

گزارش سفرمحترم محمد الله " بتاش " وزیر ترانسپورت به کشور هندوستان

گزارش سفرمحترم محمد الله " بتاش " وزیرترانسپورت به کشور ترکمنستان


گزارش سفر جهت امضای موافقتنامه ایجاد دهلیز حمل و نقل و ترانزیت بین المللی میان جمهوری اسلامی افغانستان، جمهوری هند و جمهوری اسلامی ایران (موافقتنامه چابهار)

23 می 2016  تهران - ایران

متن موافقتنامه چابهار طی دو نشست تخنیکی به تاریخ 21 و 22 سپتمبر 2015 در تهران و 11 اپریل 2016 در دهلی نو توسط افراد تخنیکی هر سه کشور مورد بحث و بررسی قرار گرفت که در نشست تخنیکی دوم که در شهر دهلی نو برگزار گردید پیش نویس موافقتنامه فوق نهایی و آماده امضا گردید.

برای تطبیق این موافقتنامه طرفهای شورای هماهنگی را که در برگیرنده معینان یا منشی وزارتخانه های مربوطه و یا هم یک نماینده رسمی جهت نظارت از تطبیق موافقتنامه، تأیید پیشنهادات کمیته پیگیری جهت بهبود حمل و نقل، کاهش هزینه های حمل و نقل و ..... می باشد ایجاد می کنند.

کمیته پیگیری (تخنیکی) وظیفه تعیین مسیرهای ترانسپورت بین المللی و دهلیزهای ترازیتی را مطالعه و بررسی تمام هزینه های حمل و نقل و محلات تلاشی سرحدی را که توسط هر یک از طرفها وضع شده را به عهده دارد .

این موافقتنامه برای الحاق تمام کشورها باز می باشد که کشور درخواست کننده درخواست کتبی خود را جهت الحاق به کشور امانت دار تسلیم کرده و در صورت موافقه هر سه کشور الحاق می گردد.

فواید موافقتنامه چابهار

  • اهمیت اقتصادی برای افغانستان: با افتتاح بندر چابهار افغانستان گذرگاه انتقال اموال تجارتی برای کشورهای محاط به خشکه آسیای میانه می گردد که از این طریق کشور می تواند سالانه میلیون ها دالر را کمایی کند.
  • توسعه زیربناهای ترانسپورتی افغانستان: بندرچابهار و گذرگاه افغانستان به کشورهای آسیای میانه باعث خواهد شد که فرصت برای سرمایه گذاری هند بر روی زیربناهای ترانسپورتی افغانستان مهیا گردد. پروژه چابهار در پهلوی تسهیل تجارت بین افغانستان و هند می تواند کشور را به بازارهای جدید در خاور میانه، اروپا و امریکا وصل نماید.
  • هزینه کمتر و مسیر کوتاهتر: بندر چابهار مسیر بهتر و ارزان تر برای واردات و صادرات کالاها نسبت به بندر کراچی و بندر عباس میباشد. بندر چابهار در مقایسه به بندر عباس و بندر کراچی به سرحد افغانستان نزدیک تر می باشد و این فرصت را براى تاجران افغان فراهم مى نماید که نسبت به بنادر دیگر اموال خود را ٢٠ درصد زودتر صادر نمایند که بر بنیاد آن، هر کانتینر مال براى تاجران از ۵٠٠ – ١٠٠٠ دالر نازلتر تمام مى شود.
  • اشتغال زایی: نقل و انتقال کالاهای تجاری از طریق افغانستان به کشورهای آسیای میانه، زمینه کار را برای تعداد زیادی از هموطنان به شکل مستقیم و غیر مستقیم فراهم خواهد نمود. 

 

موافقتنامه فوق به تاریخ 23 می 2016 در شهر تهران کشور ایران به حضور داشت رئیس جمهور جمهوری اسلامی افغانستان و جمهوری اسلامی ایران و نخست وزیر هند توسط وزرای ترانسپورت سه کشور امضا گردید.

پس از امضای موافقتنامه رؤسای جمهور سه کشور سخنرانی را ایراد نمودند که متن کامل سخنرانی ایشان در ذیل می باشد:

     حسن روحانی رئیس جمهوری اسلامی ایران: با عرض خیر مقدم و خوش آمد به نخست وزیر محترم کشور هندوستان جناب آقای مودی و همچنین به رئیس جمهور محترم کشور افغانستان جناب آقای اشرف غنی!

 امروز را به عنوان یک روز مهم و تاریخی در توسعه روابط سه کشور که  برای ما حایز اهمیت است میدانم. امروز از طرف تهران، دهلی و کابل این پیام برای منطقه و جهانی که راه پیشرفت کشورهای منطقه در ساحه همکاری مشترک و استفاده از فرصت های منطقه­یی است. البته نمادی این همکاری کلمه چا­بهار است که بهاریست برای هر سه کشور و ما در ساحه سرمایه گذاری و فعالیت مشترک در چا­بهار می توانیم کشور هندوستان را در یک مسیر مطمئن به افغانستان و کشورهای آسیا میانه و قفقاز متصل کنیم. بنابراین از طریق موافقت­نامه و سندی که امروز به امضا رسید، پیامی برای همه کار آفرینان در سه کشور و کشورهای منطقه است که می توانند بر مبنای دالان جدیدی بین المللی برنامه‌های آینده خودشان را تنظیم کنند.

سند امروز تنها یک سند اقتصادی نیست؛ بلکه یک سند سیاسی و یک سند منطقه‌یی است و پیام این سند آن است که کشورهای منطقه باید از فرصت منطقه­یی برای توسعه و تقویت کل منطقه استفاده کنند. در این توافق سه جانبه فضا برای حضور کشورهای دیگر و فعالیت کشورهای دیگر باز است و می توانند کشور های دیگر هم به این سند همکاری در آینده ملحق شوند.

تصمیم امروز و توافق امروز بر علیه هیچ کشور نخواهد بود و آنچه فعالیت سه کشور است به نفع کل منطقه به ویژه به نفع صلح و ثبات منطقه خواهد بود. در جلسۀ که پیش از امضای سند بین رهبران سه کشور برگزار شد، تصمیم بر این شد که هر کشوری وزیر را مسوول برای ادامه کار قرار بدهد. وزیر راه و شهرسازی از طرف ایران اعلام می‌شود. جناب آقای مودی هم جناب وزیر راه و حمل نقل را به عنوان مسوول این کار اعلام کردند. جناب آقای اشرف غنی هم به زودی وزیر مربوطه را اعلام میکنند که این سه وزیر به طور منظم با هم جلسات مشترک داشته باشند، پیشرفت کار را بررسی کنند و گزارشات لازم را به سران سه کشور اعلام کنند.

امروز روز سوم خرداد که برای مردم ایران روز تاریخی و مبارکی از پیش بوده، می‌تواند سوم خرداد روز همکاری بین سه کشور و روز چابهار اعلام شود.

من یک بار دیگر از نخست وزیر محترم هندوستان جناب آقای مودی و از رئیس جمهور محترم افغانستان جناب آقای اشرف غنی تشکر و سپاسگزاری می کنم.

 

نارندرا مودی صدراعظم هند:

عالی جناب دکتور حسن روحانی، رئیس جمهور جمهوری اسلامی ایران، عالی جناب دکتور اشرف غنی، رئیس جمهور جمهوری اسلامی افغانستان، وزیران محترم، خانم ها و آقایان!

شاعر معروف فارسی زبان حافظ گفته است:

     

روز هجران و شب فرقت یار آخر شد// زدم این فال و گذ شت اختر و کار آخر شد

 یعنی روزهای جدایی به پایان رسیده است. و شب‌های انتظار هم همینطور، و دوستی ما برای همیشه ادامه پیدا خواهد کرد. امروز همه ما شاهد رقم خوردن تاریخ هستیم، نه تنها برای مردم سه کشور خود مان، بلکه برای تمام منطقه، برقراری پیوند و ارتباط از نیازهای  بسیار اساسی بشر است. امروز ما برآنیم که این نیاز را بر آورده بسازیم. ما به خاطر میزبانی این رویداد بی‌سابقه و بی‌نظیر از عالی جناب روحانی سپاس گزاریم. رئیس جمهور اشرف غنی از حضور شما درینجا خیلی متشکریم.

حضور درینجا مایه مباهات و افتخار است، حضور درینجا مایه افتخار برای اینجانب است. عالی جناب روحانی، پریزدنت غنی و اینجانب هم اکنون در مورد مسایل مختلف مفصلاٌ به بحث و گفتگو پرداختیم. برنامۀ مشارکت اقتصادی به وضوح از ترجیحات ماست.

ما به دلیل یک هدف مشترک در کنار هم می ایستیم. ایجاد راه‌های جدید امن و رسیدن به موفقیت هدف مشترک ماست. ما می‌خواهیم به جهان اتصال پیدا کنیم. اما رسیدن به اتصال بهتر در بین خود مان نیز از ترجیحات ماست. عالی جنابان ایران، افغانستان و هند به حد کافی و به طور کامل از غنا و واقعیت راه‌های وصل کننده باستانی خود آگاه اند. از قرن‌ها پیش هنر و فرهنگ، افکار و اندیشه، دانش، زبان و آداب و رسوم ما را به هم گره زده است. حتی در دوره‌های آشفتۀ تاریخ، جوامع ما هیچ وقت پیوند خود را با یک دگر از دست نداده اند. دیدار امروز ما آغاز فصل جدید در مشارکت‌های ما خواهد بود.

عالی جنابان! قرارداد ایجاد یک کوریدور سه جانبه حمل و نقل، ترانزیت کالا که تازه به امضا رسیده، می‌تواند مسیر تاریخ این منطقه را تغییر دهد. این قرار داد بنیان نهادن یک مسیر تازۀ همگرایی در میان سه ملت است. راه اندازی این کوریدور موانع جریان اقتصادی در سراسر منطقه را از میان خواهد برد. ورود سرمایه و فناوری در چابهار باعث ایجاد زیر ساخت‌های جدید صنعتی در منطقه خواهد بود. این صنایع و تجهیزات تولید انواع کود مبتنی بر گاز، پتروشیمی، دارو سازی و فناوری اطلاعات را دربر می‌گیرد.

شالوده اصلی این کوریدور از مسیر چابهار در ایران خواهد گذشت. همین نقطه بر دهانه دریای عمان، از اهمیت والای استراتژیکی برخوردار است. با آغاز عملیات اجرایی این کوریدور افغانستان به یک راه مطمئن، موثر و دوستانه برای تجارت با نقاط دیگر جهان دست خواهد یافت. هلال منفعت‌های اقتصادی این قرار داد فراتر از سرزمین‌های این سه کشور خواهد درخشید. حدود این می‌تواند تا عمق کشورهای آسیای مرکزی گسترش پیدا کند. پس از اتصال این کوریدور به  کوریدور بین‌المللی شمال و جنوب برای حمل و نقل یک سر آن به آسیای جنوبی و سر دوم آن به اروپا وصل خواهد شد. به  اساس مطالعات انجام گرفته، راه اندازی این کوریدور هزینه و زمان تجارت دریایی با اروپا را نسبت به راه‌های سنتی دریایی حدوداً پنجاه درصد کاهش خواهد داد.

با گذشت زمان حتی ما می‌توانیم این را به راه‌های مستحکم زمینی و دریایی ساخته شده توسط هند در منطقه دریای هند و آسیای جنوب شرقی وصل کنیم.

عالی جنابان! جهان قرن بیست و یکم فرصت‌های کم نظیری را مهیا ساخته است. اما این قرن بسته چالش‌های مخصوص خود را نیز تحمیل می‌کند.

چگونگی مشارکت‌های جهانی امروز یک برخورد متناسب به نیازهای قرن حاضر را می‌طلبد، نه ذهنیت قرن گذشته را. در عصر حاضر واژه‌های الگوی مناسبات دو جانبه اعتماد و همکاری و شمولیت هستند، نه سوء ظن، تسلط و غلبه و انزوا. برای قرار داد چابهار نیز همین عناصر و عوامل، فلسفه رهنما و روح محرک هستند. این برای مردم ما یک کوریدور امن و موفقیت خواهد بود. منشاهای پیشرفت اقتصادی و اختیار دهی باعث پیشبرد این خواهد بود. همچنین این قراردادها موانع موجود در بین کشورهای ما را برطرف نموده و مردم ما را تشویق و پایه گزاری خواهد کرد. و به ما کمک خواهد کرد که سر انجام به چیزی که نیاز داریم و سزاوار آن هستیم، یعنی همسایگی دوستانه  و مفید دست یابی پیدا کنیم.

عالی جنابان! جهان دور و بر ما به طور بنیادین و اساسی در حال تغییر است. کمبود اتصالات سهل و آسان، تنها چالشی نیست که باعث محدود شدن پیشرفت ملی ماست. آشفته‌گی سیاسی و فشار اقتصادی به طور مداوم در آسیای غربی در حال گسترش است. در مناطق هند و خلیج وجود مسابقه‌های سیاسی و فرصت‌های اقتصادی بر اوضاع کنونی آسیا فشار وارد می‌کند.

اقتصاد جهانی تا هنوز به طور کامل از ابهام و ضعف بیرون نیامده است. پیشرفت کنونی و موفقیت آینده ما با تهدید گسترش افکار و اندیشه‌های افراطی و تروریزم فزیکی مواجه است. در لابلای این چشم انداز، سه کشور ما خوشبخت اند که مستعد ترین مردم یعنی نسل جوان دارند. حدوداً بیش از شصت درصد جمعیت کشور ما را زیر سی سال است. اینها برای پیشرفت ملی و منطقوی ما یک دارایی و سرمایه استند. ما خواهشمندیم که اینها بر جادۀ دانش و مهارت‌های صنعتی گامزن باشند. و تبدیل به طعمه تفنگ‌ها وخشونت نگردند. من مطمئن هستم که منفعت‌های اقتصادی قرارداد چابهار باعث گسترش تجارت  و ایجاد یک جای مناسب برای سرمایه گزاری مبدل خواهد گردید. و هم چنین باعث ایجاد زیر ساخت‌ها شده و به عرصه صنایع پیشرفت خواهد داد و برای نسل جوان فرصت‌های کاری را به بار خواهد آورد. این قرارداد بر استعداد و همکاری به همدیگر ما خواهد افزود، تا به نیروهایی که هدف شان تنها صدمه زدن و کشتن بی‌گناهان است، مقابله کنیم. موفقیت این قرار داد یک راه مثبت برای امن و ثبات منطقه محسوب خواهد شد.

عالی جنابان! من عقیدۀ راسخ دارم که راه‌های رسیدن ترانزیت تنها یک نقطه آغاز سفر ما برای اتصالات وسیع تر خواهد بود. از دیدگاه من کل حیطۀ موضوع اتصالات بین ایران، افغانستان و هند باید نکات زیر را شامل شود. این اتصالات باید از فرهنگ تا تجارت، از آداب و رسوم تا فناوری، از سرمایه گزاری تا فناوری اطلاعات از مردم تا سیاست با هم متصل شوند. به نحوی این تعهد به درک ضرورت و نیاز اتصالات بهتر است و برای ایجاد امن و برقرار کردن ثبات. برای رسیدن به موفقیت اقتصادی و شکل دهی مناسبات جدید تجاری، برای فرونشاندن افراطی‌گری و پایان دادن سایه‌های تروریزم و هم‌چنین برای بر طرف ساختن موانع و گسترش ملاحت و آشنایی بین مردم.

اینجانب از عالی جنابان روحانی و غنی برای رهبری و راهنمایی شان در خصوص این اقدام ستایش می کنم. از همه متشکرم، تشکر فراوان. 

محمد اشرف غنی رئیس جمهوری اسلامی افغانستان:

بسم الله الرحمن الرحیم

جلالتمآب روحانی، جلالتمآب مودی، در قدم اول مراتب امتنان دارم از پذیرایی بسیار خوب شما به نمایندگی از دولت و ملت افغانستان، تشکر از اینکه مهمانداری بزرگی را انجام دادید و این جلسه را در تهران گرفتید. تشکر از جلالتمآب مودی، از روز اول که ما بحث مناسبات خود را شروع کردیم، چابهار یک سمبول آن بود و امروز آن حرفی را که بار اول به کاتماندو شروع کردیم، به نتیجه رسیدیم و از تعهد شما، دیدگاه شما و پی‌گیری شما ابراز امتنان می‌کنم.

گذشتۀ ما، گذشتۀ ارتباط است، هر شهر افغانستان یک چهارسو داشت و چهاردروازه و نام‌های این دروازه، دروازه‌هایی بود که شهرهای ایران و شهرهای هندوستان سمبول آن بود. امروز من میخواهم سر چند نکته تأکید کنم، دیدگاه، اراده و پیام.

دیدگاه من اینست که آسیا در حال تغییر به یک براعظم اقتصادی است و تحرک بزرگی که در آسیا وجود دارد، موجب ثبات و رفاه بین‌المللی خواهد شد.

آسیا هنوز خانۀ فقیر ترین مردم دنیا است و ما به حیث رهبران منتخب این مردم مجبور و مکلف هستیم که زندگی اکثریت کسانی را که در فقر و محرومیت زندگی می‌کنند، به صورت اساسی تغییر دهیم. امروز تصمیم ما اینست که جغرافیه سرنوشت نیست، جغرافیه قابل تغییر است و اراده جغرافیه را تغییر میدهد. ارادۀ ما امروز شروع از چابهار است اما ختم آن یک توسعه سرتاسری و همه جانبه اقتصادی و فرهنگی خواهد باشد.

و ارادۀ ما در عمل پیاده خواهد شد، بخاطریکه این پروژه از نظر به زودترین فرصت به یک دالان و یک جاده مشترک مواصلاتی همه جانبه مبدل خواهد شد.

زرنج نقطۀ وصل، پایتخت رستم بود، به رستم پس می‌گردیم و امروز باز زرنج یک نکته اعتلا خواهد باشد نه یک جای عقب مانده که در قرن‌های قبلی مبدل شده بود. از آن جهت من از سرمایه‌گذاری هندوستان در قسمت راه زرنج دلارام و از جمهوری اسلامی ایران بخاطر اعمار پل ابریشم ابراز امتنان می‌کنم. در سالهای آینده در حدود ۶۰ تریلیون دالر به صورت بین المللی در زیربنا سرمایه گذاری خواهد شد و یک قسمت اعظم آن در آسیا خواهد بود.

زیربنا مدیریت میخواهد و اراده ما اینست که زیربنا به شکل اساسی و همه جانبه مدیریت شود. در قدم آخر پیام امروز و پیام چابهار چیست؟ اول ملت افغانستان از ملت و دولت هندوستان و ایران ابراز امتنان میکند که برای ثبات و آینده افغانستان باورمند هستند. بعضی مردم در منطقه صادرات شان تروریزم است اما صادرات ما سه مملکت امید، باورمندی و همکاری است. در عین حال پیام ما اینست که تمام منطقه در این همکاری مشترک و در وصل بودن سهیم بوده میتوانند. آسیای مرکزی، اروپا، چین همه شامل این دیگاه و این اراده مشترک بوده میتوانند. همچنین روسیه نکته دیگریست که جز این دیدگاه و یک همکار خوب اقتصادی با ما بوده می‌تواند. پیام ما به جوانان ما اینست که آینده ما، آینده همکاری اقتصادی، آینده درک مشترک و آینده فنی و تخنیکی است. باز هم جلالتمآب روحانی، جلالتمآب مودی از دیدگاه مشترک، اراده مشترک و پیام مشترک ابراز امتنان می‌کنم.

صد سال بعد از امروز امید است که مؤرخین از این به حیث یک نکته عطف استقبال کنند و این روز را شروع همکاری منطقه‌یی و اقدامات مشترک برای صلح، ثبات و رفاه همه جانبه تلقی کنند.

پس از ختم سخنرانی سران هر سه  کشور مراسم امضای موافقتنامه به پایان رسید.

با احترام